Amhen-for-gambia.jouwweb.nl
Welkom » Het dagelijks leven

Op deze pagina gunnen we de lezer een klein inkijkje in het dagelijks leven op een compound.

 

Naar het toilet gaan :             Wie een compound bezoekt , ziet daar hoe het leven van de lokale bevolking is en zal zich daar deels aan moeten aanpassen. Want een compound beschikt doorgaans zeker niet over alle luxe die men in een hotel wel vind. Dat ervaar je al snel als je je behoefte wilt doen.  Een wc is namelijk vrijwel altijd gewoon een klein gat in de grond. Daar moet men dan boven hurken en dat betekent dus goed mikken en met veel water naspoelen. Wij ervaren als buitenstaanders al snel waarom de Gambianen zulke sterke beenspieren en zo'n goed evenwichtsgevoel hebben.  Dat komt doordat ze zichzelf hebben getraind in boven zo´n gat staan in een soort bukhouding, en hun benen het zware werk laten  doen. In sommige luxere huizen vindt je soms al wel een gewone toiletpot, maar die kun je dan meestal weer niet doorspoelen. Met een emmer met water kan je dan je behoefte doorspoelen. En dat water moet dan eerst weer opgepompt worden in de put voor je kan "gaan". En na je toiletbezoek, pomp je weer een verse emmer op.  

Jezelf wassen:          Als je voor enkele dagen bij de locals op een compound verblijft, word je in meerdere opzichten geconfronteerd met de basale omstandigheden. De "badkamer" bestaat uit een afgescheiden hokje vaak van ijzeren golfplaten met een gat in de grond waar het water in weg kan lopen. (Vaak zijn "toilet ën badkamer in één ruimte.) Voor het dagelijkse wasritueel heb je daar de beschikking over één emmer water. Als je slim bent, neem je dus een extra bakje mee. Want doe je dat niet en ga je aan de slag met shampoo, en spoel je vervolgens je haar uit. Dan sta je daar in je blootje en met schone haren. En dan is goede raad duur. Want er was maar één emmer met water, dus als je die helemaal over je hoofd giet, is al het water op en de de wasbeurt dus voorbij. Daar komt dat extra bakje dus van pas. Dat kan je dan gebruiken om daarmee je haar boven de emmer uit te spoelen. Maar op het moment dat je daar zonder bakje staat, lukt dat niet. Op zo'n moment begrijp je ook ineens waarom veel Gambiaanse dames kort haar hebben,  onder hun pruiken. Want de enige oplossing die je dan hebt om zowel je hoofd als je lichaam te kunnen wassen, is om je hoofd helemaal in de emmer te stoppen. Zo kan je dan eerst je haren wassen, en als je daarmee klaar bent, heb je in de emmer nog water over om je lichaam mee te wassen. 

 

Huishoudelijk Werk :           Het leven in Gambia is niet zoals in Nederland. Hier zijn allerlei handigheden zoals stofzuigers, wasmachines, of een fornuis dat op gas loopt niet voor handen. De dames in het land dromen ervan, maar kunnen het doorgaans niet betalen. Dus de vloer wordt hier geveegd met een bundel bij elkaar gebonden stokjes, en de was wordt gedaan in wasteilen. 

 

De was doen :        De was wordt meestal volledig met de hand gedaan. Het koude water dat wordt gebruikt, wordt opgepompt bij een waterpomp of met een emmer opgehaald uit een geslagen waterput of de rivier. Het water is dus echt koud. De vrouwen zijn echt uren bezig met boenen op wasbordjes wringen en dan weer spoelen in de volgende wasteil waarna het proces weer herhaald wordt. Toch gebruiken ze blijkbaar een goede techniek om de kleding heel schoon te maken. Want reken maar dat de meeste Gambianen in schone kleding lopen. Er wordt een soort vet gebruikt en blauw poeder (poppetje blauw) en Omo zoals onze grootmoeders dat vroeger ook gebruikten bij de was. En daarna is het kneden en wrijven, spoelen en uitwringen geblazen. Als de was droog gaat men deze strijken. Met behulp van een gietijzeren strijkijzer, gevuld met brandende kooltjes. de warmte en het gewicht verwijderen de kreukels.

Het koken:               Per dag worden twee tot drie warme maaltijden bereid. Soms begint men 'smorgens met warme pap. (porridge) soms wordt er ook brood (senfur of tapalappa ) gegeten en vaak wordt er helemaal niet ontbeten. De dames beginnen al in de ochtend aan de lunch die rond half 3 wordt opgediend. Voor veel gezinnen is de lunch de hoofdmaaltijd, voor sommigen armere families is het zelfs de enige dagelijkse maaltijd. De tijd die daar tussen zit, is ook echt wel nodig om het eten te bereiden. De avondmaaltijd wordt direct na de lunch alweer gemaakt en zo rond acht uur gegeten. De vrouwen van Gambia zijn dus eigenlijk de hele dag aan het koken. Mannen koken eigenlijk niet. En wie een vrouw uitzoekt die niet goed kan koken is vanaf dan een schande voor de hele familie, want die moet er wel van eten, zo werd ons verteld.  Het koken dat 

toch iedere dag weer moet gaan gebeuren, duurt lang. Heel erg lang. Men heeft geen gas-of electra aansluitingen zoals wij hier doorgaans hebben. Nee er wordt buiten gekookt of er is een apart optrekje, waarin op traditionele wijze een vuur wordt opgeport en er wordt gekookt op houtskool of sprokkelhout. De houtskool (charcol) of de houtjes worden aangestoken, en dan wordt er met behulp van kookstenen een kookpot bovenop geplaatst. Deze traditionele manier van koken, geeft veel rookontwikkeling en  maakt dat er veel afvalstoffen ingeademd kunnen worden door de kokende vrouwen. Ook vallen er soms zelfs kinderen in de open vuren. Met vreselijke brandwonden ten gevolg.  

 

Veiliger koken:          Even tussendoor: Momenteel zijn wij als organisatie ons daarom aan het oriënteren op een "stove project" dat een andere Nederlandse dame in Gambia aan het opzetten is. Dit lijkt ons een enormgoed initiatief, waar we graag meer van willen weten. Hopelijk kunnen wij voor onze gezinnen via Tineke ook een stove gaan voorzien in de toekomst. Daarin kan dan veiliger gekookt gaan worden door onder andere het toepassen van een schoorsteen. en een min of meer deels afgesloten vuurplaats.

 In de kookpot komen dan de ingrediënten voor de maaltijd. Het voornaamste ingrediënt is dus rijst, die is te koop in meerdere varianten, De één is beter (en duurder) dan de ander, maar moet altijd met de hand "gelezen" worden. Dat wil zeggen "uitgezocht" en ontdaan van "wat er niet in hoort" voor er gekookt kan worden. Het koken van de rijst duurt zeer lang. En voordat er aan het maaltijd koken begonnen kan worden, moeten de dames eerst naar de markt om inkopen te doen. Rijst, uien, olie, tomaten of tomatenpuree en bouillonblokjes vormen de voornaamste ingrediënten voor elke maaltijd. Is er genoeg geld, dan wordt er ook vis gekocht. Die vis moet eerst nog worden schoongemaakt en ontdaan van ingewanden. Allemaal handwerk. 

Vaak wordt er dus alleen gekookt met de basis producten, soms zijn er extra groenten, vlees of wat vis, maar dat is dus een luxe. In de meeste maaltijden wordt voor de pittige smaak ook nog een pepertje meegebakken. Die gaat heel in het vet en wordt dan op de complete rijstschotel gelegd. Die rijstschotel wordt geserveerd in een grote schaal (bowl)  en is bestemd voor iedereen. De bewoners van een familie zitten allemaal op de grond of aan een tafel rond de schotel en iedereen pakt met de handen wat rijst en wat er verder te eten valt. Daarvan wordt heel handig een balletje gevormd en dat stop je dan in je mond, Dit heet de Danka methode. Vaak eten eerst de oudere mannen en dan pas de rest van het gezin. Bestek wordt in de Gambiaanse gezinnen van oorsprong eigenlijk nauwelijks gebruikt.  Toch zie

je nu al wel lepels verschijnen, nu de westerse invloed groter wordt.  De man of de oudste vrouw verdelen het eventueel aanwezige vis of vlees. Er wordt vanaf de buitenrand naar het midden van de schotel toe gegeten. Daar liggen doorgaans ook de groentes en het vlees of de vis. Men begint dus met rijst.  Gambianen eten over het algemeen snel. Dat zijn ze gewend, omdat wie het snelste eet, ook het meeste krijgt. Voor ons Nederlanders is dat wel eens wat vreemd om te zien, maar vanuit de gedachte dat er altijd te weinig is, begrijpelijk. Voor gasten wordt vaak een aparte schotel gemaakt en die worden dan als eerste geserveerd. Daarna gaat de lokalebevolking pas eten. Mannen en vrouwen, of vrouwen en kinderen eten overigens ook regelmatig van aparte schotels. 

                                                                            ***************

In het filmpje hieronder zie je hoe ook de kinderen worden ingezet in de dagelijkse huishoudelijke taken, want zoveel handen maken licht werk en dit is heel gebruikelijk in Gambia .